QUÂN SỰ

Nga chứng minh hơn Mỹ về năng lực hạt nhân

ĐẤT VIỆT   05/07/2020 • 07:15

Bù đắp cho khả năng triển khai số lượng đầu đạn, Nga thu hẹp sự mất cân bằng với Mỹ nhờ trang bị loại tên lửa đạn đạo mới Yars.

Nga thua số đầu đạn, hơn tên lửa

Tờ Kommersant mới đây dẫn một báo cáo của Trung tâm nghiên cứu không phổ biến vũ khí hạt nhân (PIR) của Nga đánh giá so sánh năng lực hạt nhân của nước này với Mỹ.

Báo cáo mang tên 'Những kịch bản đối với Nga khi hiệp ước START hết hạn' cũng nêu ra 2 kịch bản nếu START hết hiệu lực mà không được gia hạn.

Các chuyên gia Nga nhận định, từ góc độ chính trị-quân sự, hiệp ước START hết hiệu lực sẽ vô hiệu hóa các hạn chế mang tính định lượng đối với việc phát triển sức mạnh hạt nhân chiến lược, chấm dứt các hoạt động trao đổi thông tin về thành phần và xác minh dữ liệu nhận được.

Nga tự tin hay tự ti khi sốt sắng gia hạn START mới?

Tuy nhiên, điều này không có nghĩa là một cuộc chạy đua vũ trang sẽ lập tức bắt đầu. Ví dụ được đưa ra để chứng minh là việc chính quyền của Tổng thống Mỹ Ronald Reagan từ chối mức trần theo Hiệp ước cắt giảm vũ khí tiến công chiến lược giữa Liên Xô và Mỹ (START II) vào năm 1986 đã không dẫn tới hoạt động tăng cường các vũ khí tiến công chiến lược. Mặc dù vậy, các yếu tố chính trị cũng như kỹ thuật cho cuộc chạy đua này sẽ xuất hiện.

Theo đánh giá của chuyên gia Nga, về ngắn hạn và trung hạn, việc sản xuất các phương tiện mới mang vũ khí hạt nhân không còn tính thời sự hàng đầu.

Thay vào đó, khả năng tái tạo (đưa các phương tiện mang vũ khí hạt nhân hiện có chuyển từ trạng thái chưa triển khai sang trạng thái triển khai) và trọng tải tối đa của các tên lửa mang nhiều đầu đạn được chia tách mới đóng vai trò quan trọng.

Báo cáo của PIR thừa nhận việc triển khai đầy đủ đầu đạn trên các phương tiện tấn công sẽ có lợi cho Mỹ hơn. Theo đó, Mỹ có khả năng triển khai tới 3.500 đầu đạn trong khi Nga chỉ có khả năng triển khai 3.200 đầu đạn. Nếu không áp dụng các hạn chế về đầu đạn cũng như tải trọng tối đa của vũ khí tiến công chiến lược, thì Mỹ có khả năng sở hữu tới 4.900 đầu đạn.

Bù lại sự thua kém về khả năng triển khai số lượng đầu đạn, Nga đã thu hẹp được sự mất cân bằng với Mỹ nhờ đưa vào trang bị loại tên lửa đạn đạo Yars mang đầu đạn có thể phân tách thay thế cho tổ hợp tên lửa đạn đạo đơn khối Topol-M từ thời Liên Xô.

Moscow còn có khả năng sản xuất tên lửa mới có khả năng vượt trội so với vũ khí cùng loại mà Wasington đang sở hữu.

Một vụ phóng thử Minuteman-3 của Mỹ hồi tháng 2/2020

Trong 5 năm qua, Nga đã trang bị cho lực lượng của mình hơn 140 tên lửa đạn đạo loại mới. Mỹ đã trang bị cho lực lượng của mình tên lửa đạn đạo mới Minuteman-3 vào năm 1978 và không kỳ vọng có thể triển khai thế hệ tên lửa chiến lược trên bộ tiếp theo trước năm 2030.

Theo các chuyên gia Nga, nếu hiệp ước START hết hiệu lực vào tháng 2/2021, nhiệm vụ chính đối với nước Nga sẽ là giảm thiểu thiệt hại có thể xảy ra. Cơ hội để làm được điều này và những kịch bản có thể xảy ra sẽ phụ thuộc vào định hướng của Mỹ.

Mỹ chỉ muốn kéo Trung Quốc vào cuộc

Thứ trưởng Ngoại giao Nga Sergey Ryabkov mới đây đã nói rằng cơ hội gia hạn hiệu lực START mới giữa Nga và Mỹ đang dần khép lại. Ông Ryabkov là Trưởng phái đoàn của Nga tại cuộc đàm phán với Mỹ về sự ổn định chiến lược.

Ông Sergey Ryabkov nói: 'Những cơ hội để gia hạn START sẽ nhanh chóng qua đi và tôi đang sợ rằng hiệp ước sẽ thực sự hết hiệu lực vào ngày 5/2/2021. Chúng ta sẽ không có bất cứ thỏa thuận nào vào ngày 6/2/2021'.

TIN TÀI TRỢ

Về phía Mỹ, Đặc phái viên của Tổng thống Mỹ về kiểm soát vũ khí, Marshall Billingsley, thì khăng khăng rằng chính quyền của Tổng thống Donald Trump nhận thấy sẽ hợp lý hơn nếu Trung Quốc tham gia cùng Nga trong việc gia hạn các thỏa thuận.

Tuy nhiên, là nước thua kém nhiều lần so với Nga và Mỹ về tiềm năng hạt nhân, Trung Quốc hiện tại không hề có ý định tự giới hạn mình.

Tên lửa thế hệ mới RS-24 Yars của Nga

Báo chí Mỹ trích dẫn các nguồn tin cho rằng Nhà Trắng sẵn sàng xem xét phương án gia hạn hiệp ước START trong vòng 5 năm, nhưng triển vọng của thỏa thuận này vẫn chưa có gì chắc chắn.

Nếu ông Joe Biden chiến thắng trong cuộc bầu cử sắp tới và trở thành tổng thống Mỹ kế tiếp, thì cơ hội gia hạn hiệp ước này sẽ tăng lên. Còn nếu Donald Trump tái đắc cử, thì rất có khả năng hiệp ước này sẽ không còn tồn tại sau 30 năm.

Báo cáo của PIR đã nêu ra 2 kịch bản nhiều khả năng xảy ra nhất với 'cơ hội tối thiểu''cơ hội tối đa'. Kịch bản ' cơ hội tối thiểu' dựa trên việc Mỹ không quan tâm đến việc hạn chế các khả năng chiến lược và kiểm soát vũ khí dưới mọi hình thức. Khả năng Mỹ sẽ tiếp tục chính sách 'Nước Mỹ trước tiên' nhằm giành chiến thắng trong cuộc cạnh tranh giữa các cường quốc.

Trong kịch bản này, Nga sẽ đơn phương tuyên bố không tăng cường lực lượng hạt nhân chiến lược của mình khi Mỹ chưa làm việc này. Các chuyên gia Nga tin rằng động thái như vậy sẽ được cộng đồng quốc tế đón nhận tích cực và giúp trấn an Mỹ không phải lo lắng tăng cường kho vũ khí hạt nhân.

Trong khi đó, kịch bản 'cơ hội tối đa' xuất phát từ việc Mỹ không quan tâm đến việc kiểm soát vũ khí chính thức với Nga nhưng lại sẵn sàng duy trì nguyên trạng trong khuôn khổ các cam kết chính trị của mình.

Kịch bản này cũng có thể xảy ra trong trường hợp Washington sẵn sàng tiến hành các cuộc đàm phán về một hiệp ước mới và nhất trí bảo lưu một số điều khoản của START trong giai đoạn giao thời.

Cả Mỹ và Nga đều muốn kéo Trung Quốc tham gia một hiệp ước mới về vũ khí hạt nhân

Các chuyên gia của PIR cho rằng trong trường hợp này, ngay cả các thỏa thuận chính trị về kiểm soát kho vũ khí hạt nhân của Mỹ cũng đáp ứng lợi ích của Nga.

Khi đó, ngay sau khi hiệp ước START không còn hiệu lực, Nga và Mỹ có thể đưa ra tuyên bố chung hoặc song song về việc hai bên không có kế hoạch tăng cường các vũ khí chiến lược vượt quá các giới hạn của hiệp ước và nếu xuất hiện những kế hoạch như thế, họ sẽ thông báo về điều này cho bên kia.

Nga và Mỹ cũng có thể tiếp tục trao đổi dữ liệu về các phương tiện mang vũ khí hạt nhân và đầu đạn chiến lược trong khuôn khổ của thỏa thuận chính trị.

Về phía Nga, bộ luật liên bang về bí mật quốc gia cho phép làm điều này khi chính phủ quyết định. Đạo luật về năng lượng nguyên tử của Mỹ yêu cầu phải thông báo cho Quốc hội về thỏa thuận như vậy và không có ý kiến phủ quyết từ đa số nghị sĩ lưỡng viện.

Hai bên cũng có khả năng thỏa thuận về việc không gây trở ngại cho các phương tiện kiểm soát kỹ thuật quốc gia. Điều khoản này có trong Hiệp ước về vũ khí tiến công chiến lược, nhưng sẽ mất đi khi hiệp ước hết hiệu lực.

Dù khả năng hạn chế, nhưng các phương tiện kiểm soát kỹ thuật quốc gia vẫn sẽ có ích trong việc xác minh các nghĩa vụ mà hai bên đã cam kết (ví dụ như các nghĩa vụ liên quan tới việc triển khai các đầu đạn mới trên những tên lửa đạn đạo được phóng từ hầm cố định).

Dù nêu ra các kịch bản khác nhau, song các chuyên gia Nga ngầm ám chỉ phương án đơn giản hơn cả là gia hạn hiệp ước thêm 5 năm nữa và sử dụng thời gian này để xây dựng một thỏa thuận mới, có thể là một thỏa thuận đa phương, tức có sự tham gia của Trung Quốc.

Theo Thái Minh/Đất Việt Link Gốc:           Copy Link
http://baodatviet.vn/quoc-phong/binh-luan-quan-su/nga-chung-minh-hon-my-ve-nang-luc-hat-nhan-3409924/

Thích

Tags: hạt nhân | Hiệp ước | khả năng | đầu đạn | chiến lược | tên lửa | kịch bản | triển khai | thỏa thuận | gia hạn

MỚI NHẤT

goto top